a. Genel Bakış
b. Kuruluma Hazırlık
• İşletim Sistemi Seçimi
Windows Server 2003 Microsoft’un geliştirdiği en son sunucu işletim sistemidir. Windows 2000 Sunucu ailesi gibi NT teknolojisi üzerine kurulmuştur. Her türlü gereksinimi karşılayabilmek için Microsoft, “Windows Server 2003 Ailesi” diye adlandırabileceğimiz dört farklı Windows Server 2003 seçeneği sunmaktadır.
Windows Server 2003 kullanmaya başlamadan önce “Server” adı taşıyan bu ürün ailesini ve hangi sürümün bizim ihtiyaçlarımızı karşılayabileceğini bilmeliyiz.
“Windows Server 2003 Ailesi”
• Windows Server 2003 – Standart Edition
• Windows Server 2003 – Web Edition
• Windows Server 2003 – Enterprise Edition
• Windows Server 2003 – Datacenter Edition
Olmak üzere dört farklı işletim sisteminden oluşmaktadır. Şimdi bu işletim sistemlerini daha yakından tanıyalım.
i. Windows Server 2003 Standart Edition
Bir sunucu işletim sisteminden beklenen temel görevleri yerine getirebilir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde dosya sunucusu, uygulama sunucusu, etki alanı denetçisi gibi rolleri üstlenebilir.
“Standart Edition”ın kısıtlamaları şunlardır.
• En fazla 4 GB RAM kullanabilir.
• En fazla 4 CPU kullanabilir.
ii. Windows Server 2003 Web Edition
Özellikle Web Sunucusu olarak kullanılması için tasarlanmıştır. “Web Server” sürümü IIS (Internet Information Services) web platformu için optimize edilmiştir. Fakat bazı ileri düzey ağ servislerinden yoksundur.
iii. Windows Server 2003 Enterprise Edition
Bu sürüm “Standart Edition” sürümünün tüm özelliklerine sahiptir. Bunların yanında daha ölçeklenebilir bir işletim sistemidir. “Standart Edition” dan farkları şunlardır.
• 8 CPU kullanabilir.
• 32 GB RAM kullanabilir.
• 8 Sunuculuk “Cluster” desteği varır.
iv. Windows Server 2003 Datacenter Edition
Microsoft’un sunduğu en gelişmiş işletim sistemidir. “Enterprise Edition” ın tüm özelliklerine sahiptir. Artı olarak getirdikleri şunlardır.
• 32 CPU kullanabilir.
• 64 GB RAM kullanabilir.
• 8 sunuculuk “cluster” desteği vardır.
Aşağıdaki tablo “Server 2003” sürümleri arasındaki farklılıkları özetlemektedir.
Tablo 1
.NET Uygulama Servisleri .NET Framework Included Included Included Included Internet Information Services (IIS) 6.0 Included Included Included Included ASP.NET Included Included Included Included Enterprise UDDI services Included Included Included Not included
"Cluster" Teknolojileri Network load balancing Included Included Included Included Cluster service Not included Included Included Not included
AĞ Servisleri Virtual Private Network (VPN) support Included Included Included Partially included Internet Authentication Service (IAS) Included Included Included Not included Network bridge Included Included Included Not included Internet Connection Sharing (ICS) Included Included Not included Partially included IPv6 Included Included Included Included
"Directory" Servisleri Active Directory Included Included Included Partially included Metadirectory Services (MMS) support Not included Included Included Not included
Dosya ve Yazıcı Servisleri Distributed File System (DFS) Included Included Included Included Encrypting File System (EFS) Included Included Included Included Shadow Copy Restore Included Included Included Included Removable and remote storage Included Included Included Not included Fax service Included Included Included Not included Services for Macintosh Included Included Included Not included
Yönetim Servisleri IntelliMirror Included Included Included Included Resultant Set of Policy (RSoP) Included Included Included Included Windows Management Instrumentation (WMI) command line Included Included Included Included Remote operating system installation Included Included Included Included Remote Installation Services (RIS) Included Included Included Not included
Multimedia Servisleri Windows Media Services Included Included Included Not included
Ölçeklenebilirlik 64-bit support for Intel Itanium–based computers Not included Included Included Not included Hot-add memory Not included Included Included Not included Non-Uniform Memory Access (NUMA) Not included Included Included Not included Datacenter Program Not included Not included Included Not included
Güvenlik Servisleri Internet Connection Firewall Included Included Not included Not included Public key infrastructure, certificate services, and smart cards Partially included Included Included Partially included
Terminal Servisleri Remote Desktop for Administration Included Included Included Included Terminal Server Included Included Included Partially included • Sistem Gereksinimleri
Sürümler arasında özellik farkları olduğu gibi farklı sistem gereksinimleri de vardır. Kullanacağımız sürümü seçtikten sonra kurulumu yapacağımız bilgisayarın bu gereksinimleri karşılayabileceğinden emin olmalıyız.
Aşağıdaki tablo bu gereksinimleri özetlemektedir.
Tablo 2
Requirement Standard Enterprise Datacenter Web Minimum CPU Hızı 133 MHz 133 MHz for x86-based computers 400 MHz for x86-based computers 133 MHz
733 MHz for Itanium-based computers 733 MHz for Itanium-based computers
Önerilen CPU Hızı 550 MHz 733 MHz 733 MHz 550 MHz Minimum RAM 128 MB 128 MB 512 MB 128 MB Önerilen Minimum RAM 256 MB 256 MB 1 GB 256 MB Maksimum RAM 4 GB 32 GB for x86-based computers 64 GB for x86-based computers 2 GB Çok CPU Desteği 1 or 2 Up to 8 Minimum 8 1 or 2
Maximum 32
Disk Alanı 1.5 GB 1.5 GB for x86-based computers 1.5 GB for x86-based computers 1.5 GB
2.0 GB for Itanium-based computers 2.0 GB for Itanium-based computers
Requirement Standard Enterprise Datacenter Web
Minimum CPU Hızı 133 MHz 133 MHz for x86-based computers 400 MHz for x86-based computers 133 MHz
733 MHz for Itanium-based computers 733 MHz for Itanium-based computers
Önerilen CPU Hızı 550 MHz 733 MHz 733 MHz 550 MHz
Minimum RAM 128 MB 128 MB 512 MB 128 MB
Önerilen Minimum RAM 256 MB 256 MB 1 GB 256 MB
Maksimum RAM 4 GB 32 GB for x86-based computers 64 GB for x86-based computers 2 GB
64 GB for Itanium-based computers 128 GB for Itanium-based computers
Çok CPU Desteği 1 or 2 Up to 8 Minimum 8 1 or 2
Maximum 32
Disk Alanı 1.5 GB 1.5 GB for x86-based computers 1.5 GB for x86-based computers 1.5 GB
2.0 GB for Itanium-based computers 2.0 GB for Itanium-based computers
• Donanım Uyumluluğu
“Windows Server 2003”, sistem gereksinimleri karşılansa bile kurulmayabilir. Her türlü bilgisayar platformunda çalışabilecek şekilde tasarlanmamıştır. Sistem gereksinimlerinin yanında kullanacağımız donanımın da “Server 2003” ile uyumlu olduğunu doğrulamak zorundayız. Bu işlemi, Kur CD'sindeki kurulum öncesi uyumluluk denetimini çalıştırarak veya Microsoft'tan elde edebileceğiniz donanım uyumluluğu bilgilerini denetleyerek yapabilirsiniz
c. “Windows Server 2003” Kurulumu
Tüm hazırlıklarımızı yaptıktan sonra kuruluma başlayabiliriz. “Windows Server 2003” karmaşık bir işletim sistemi olmasına rağmen kurulumu oldukça basittir. Ayrıca kurulum için bize birden fazla seçenek sunulmaktadır.
• Kurulum Seçenekleri
“Windows Server 2003” üç şekilde kurulabilir.
i. CD-Tabanlı Kurulum
En yaygın kurulum yötemidir. Bu kurulum metodu bir “Windows Server 2003” CD sini kuracağınız bilgisayara takmanızı gerektirir.Kuruluma başlamak bilgisayarımızda mevcut bir işletim sistemi olması durumuna göre değişir.
Eğer bir işletim sistemi yoksa CD yerleştirip bilgisayarı yeniden başlatmak yeterli olacaktır.
Eğer bir işletim sistemi varsa CD yi taktığımızda karşımıza kurulum menüsü çıkacaktır. (Resim-1)
ii. Network-Tabanlı Kurulum
Bu yol ancak ağımızda “Windows Server 2003” CD sinin kopyasını içeren bir bilgisayar varsa mümkündür. Kurulumu başlatmak için bu bilgisayara bağlanıp. “winnt.exe” ya da “winnt32.exe” dosyasını çalıştımamız gerekir.
iii. RIS-Tabanlı Kurulum
RIS (Remote Installation Services) özel bir Network-Tabanlı kurulum metodudur. Ağımızda RIS servisini çalıştıran bir sunucu bilgisayar ve kurulumu yapacağımız bilgisayarda özel network kartı gerektirir. Ayrıca kuruluma başlamadan önce RIS servisini çalıştıran bilgisayarda karmaşık bir konfigürasyon yapmamız gerekir. Kurulumu başlatmak için bilgisayarı açmak yeterlidir.
“Windows Server 2003” kurulum aşamasında bize bilgisayar adı, ağ ayarları, bölgesel ayarlar gibi bir çok soru sorar. Bu soruları cevaplamak için kurulumu yaparkern bilgisayarın başında olmamız gerekir. Ancak “unattended” kurulum denilen bir yöntemle bu soruların otomatik olarak cevaplanması sağlanabilir.
• Adım Adım Kurulum
Şimdi bir CD-Tabanlı kurlumun nasıl yapıldığını adım adım göreceğiz
1. Adım : “Windows Server 2003” CD sini bilgisayara takıyoruz. Eğer bilgisayarda mevcut bir işletim sistemi yoksa bilgisayar CD den boot edip kurulumu başlatacaktır. Eğer varsa “Press any key to boot from CD...” mesajını verecektir. Bu mesajı gördüğümüzde kurulumu başlatmak için herhangi bir tuşa basmamız gerekir.(Resim-1)
2. Adım : Kurulum başladıktan sonra, sistemimizdeki SCSI sürücüsünü kurabileceğimiz bir ekran çıkar. (Resim-2) Sürücüyü yüklemek için “F6” tuşuna basmamız gerekir. Eğer yoksa kurulumun devam etmesi için sadece beklemeliyiz.
3. Adım : Bir sonraki ekranda, sistemimizdeki mevcut bir işletim sistemini “ASR” disketini kullanarak tamir etmek istiyorsak ”F2” basmamız gerektiği bildirilir. (Resim-3) Eğer böyle bir durum yoksa yine sadece beklemeliyiz.
4. Adım : Bu adımda kurulum bize “Welcome to Setup” başlığı altında üç seçenek sunar. (Resim-4) Bunlar sırası ile:
• Windows’u kurmak için “Enter” tuşuna basın.
• Mevcut Windows kurulumunu “Recovery Console” kullanarak tamir etmek için “R” tuşuna basın.
• Kurulumdan çıkmak için “F3” tuşuna basın.
Bu aşamada kuruluma devam etmek için “Enter” tuşuna basacağız.
5. Adım : Sonraki ekran karşımıza “Lisans Sözleşmesi” çıkartır. (Resim-5) Bo sözleşmeyi iyice okuyup devam etmek için “F8” tuşuna basıyoruz.
6. Adım : Şimdi ise karşımızda bir “Fdisk” aracı var. (Resim-6) Bu aracı kullanarak kurulumu yapacağımız “partition” ı hazırlayacağız.
Resim 6
Eğer dikimizde hiç partition yoksa oluşturmak için “C” tuşuna basmamız gerekiyor.
Karşımıza çıkan ekranda partitionun alanını MB cinsinden yazıp “Enter” tuşuna basmamız gerekir. (Resim-7)
Resim 7
Artık “Windows” u kurabileceğimiz bir partitionumuz var. (Resim-8) Windows’u kurmak istediğimiz partitionu seçip “Enter” tuşuna basıyoruz.
Resim 8
7. Adım : Seçtiğimiz partition yeni oluşturulmış olduğu için formatlanması gerekir. Hangi dosya sistemini kullanarak formatlamamız gerektiği ise önemli bir sorudur. Windows FAT, FAT32 ve NTFS dosya sistemlerini kullanabilir. Bunların arasında bir seçim yapmak durumuındayız. Karşımızdaki ekran bu sorunun cevabını istemektedir. (Resim-9)
Resim 9
NTFS dosya sistemi bildiğiniz gibi FAT dosya sistemine göre daha gelişmiştir. Dolayısıyla NTFS’i seçip “Enter” tuşuna basıyoruz.
8. Adım : Kurulum bu adımda oluşturduğumuz partitionu formatlıyor ve gerekli dosyaları kopyalıyor. (Resim-10) (Resim-11) Kurulum bu işlemleri yaparken biz sadece bekliyoruz.
Resim 10 : Formatlanıyor
Resim 11 : Dosyalar kopyalanıyor
9. Adım : Bu işlemler bittikten sonra bilgisayar yeniden başlar ve karşımıza kurulumun ikinci aşaması çıkar. (Resim-12) Bundan sonra kuruluma grafik arayüzü kullanarak devam edeceğiz.
Resim 12 : Grafiksel kurulum başlıyor
10. Adım :
11. Adım : Bu adımda Kişisel bilgilerimizi girmemiz gerekiyor.
12. Adım : İşletim sistemini kurabilmemiz için bir “CD Key” e ihtiyaç duyarız. Bu key Wimdows CD kutusunun arkasına yapıştırılmıştır.
13. Adım : Şimdi ise bir server sistemin lisans modunu ayarlamamız gerekiyor.
İki farklı lisans modu vardır.
•
Per Server : Bu modda server sistemini kullanan eş zamanlı bağlantılar lisanslanmalıdır. Her bağlantının kendi lisansı olmalıdır. Client aynı anda iki server bilgisayara bağlanıyorsa her iki server bilgisayarda da bir “Per Server” lisans, toplam iki lisans gerekir.
•
Per Device or Per Seat : Bu modda server bilgisayara yapılan bağlantı sayısı önemli değildir. Her client bilgisayarın kendi lisansı olmalıdır. Client bu lisans ile bütün server bilgisayarlara bağlanabilir.
Bir örnek ile açıklayalım:
1 Server bilgisayar ve 100 client bilgisayadan oluşan bir networkde aynı anda sadece 50 client bilgisayarın açık olduğunu düşünelim. Bu durumda eğer “Per Server” modunu kullanıyorsak server bilgisayara aynı anda, en fazla lisanslanması gereken, 50 bağlantı olacaktır. Eğer “Per Seat” modunu kullanıyorsak her client bilgisayarın kendi lisansı olması gerektiği için 100 lisans gerekir.
Şimdi server sayımızın 3 e çıktığını düşünelim. “Per Server” modunda 50 client bilgisayar her 3 server bilgisayara bağlandığında toplam 150 bağlantı olacaktır ve hepsinin lisanslanması gerekir. Fakat “Per Seat” modunda her clientın kendi lisansı olduğu için hala 100 lisans yetecektir.
Özetle “Per Server” yapılan bağlantı için lisans, “Per Seat” client için lisansdır.
14. Adım : Lisans modundan sonra bilgisayarımızn adını ve “Administrator” kullanıcının şifresini girmemiz gerekir.
15. Adım : Bu adımda tarih ve saati ayarlamamız gerekiyor. Ayrıza hangi “Zaman Bölgesinde” olduğumuzu belirtmemiz gerekir. Türkiye GMT+2 zaman bölgesindedir.
